Voor ontwikkelaars en beleggers geven de nieuwe kwartaalcijfers van het CBS een gemengd beeld. Er worden duidelijk meer nieuwbouwwoningen opgeleverd dan een jaar geleden, maar het aantal nieuwe bouwvergunningen valt na een uitzonderlijke piek in het voorjaar sterk terug. Dat maakt het lastiger om uit de cijfers af te leiden hoeveel projecten er de komende jaren echt van de grond komen.
Opleveringen hoger dan een jaar eerder
In het derde kwartaal van 2026 zijn 18.100 nieuwbouwwoningen opgeleverd. Dat zijn er 3.200 meer dan in hetzelfde kwartaal van 2025 en 1.600 meer dan in het tweede kwartaal. Daarnaast werden 5.200 woningen toegevoegd door ver- of aanbouw, terwijl 1.700 woningen werden gesloopt en 1.400 hun woonfunctie verloren door verbouwing. Per saldo kwamen er 20.300 woningen bij. Ook in de utiliteitsbouw gaat het iets beter: er werden 3.500 nieuwe bedrijfsgebouwen opgeleverd, tegenover 3.100 een jaar eerder. De omzet van bouwbedrijven, zonder projectontwikkeling, steeg voor het derde kwartaal op rij, nu met 5,7 procent. De grond-, water- en wegenbouw groeide het hardst met 8,7 procent, de burgerlijke en utiliteitsbouw met 4,3 procent.
Vergunningspiek van juni ebt weg
Het aantal vergunde nieuwbouwwoningen daalde naar 16.600, na 48.900 in het tweede kwartaal. Die hoge stand kwam vooral door juni, toen 29.800 woningen werden vergund. Volgens het CBS registreerden gemeenten toen versneld bouwvergunningen vanwege nieuwe regelgeving rond netcongestie. Hoe zwaar dat onderwerp lokaal speelt, bleek eerder ook uit de coalitieakkoorden van grote gemeenten. De pijplijn van vergunde, nog niet opgeleverde woningen kromp dit kwartaal met 1.400 woningen, na een toename van 32.100 in het kwartaal ervoor. Het CBS stelt dat de laatste jaren meer woningen worden vergund dan gebouwd.
Ook de vergunde bouwkosten laten een verschuiving zien. Voor woningen kwam die waarde uit op 3,0 miljard euro, 19 procent minder dan een jaar eerder. Voor bedrijfsgebouwen steeg het bedrag juist met 11,5 procent naar 1,9 miljard euro. Tegelijk werden hout en bouwmaterialen 4,8 procent duurder en bleef het aantal openstaande vacatures in de bouw hoog met 28.200.
Vergunde maar niet gestarte projecten vragen om opvolging
De groeiende voorraad vergunde woningen is geen garantie voor bouwproductie. Wie grond of posities heeft in gebieden met nieuwe grootschalige woningbouwlocaties, ziet dat vergunning, netaansluiting, kosten en afzet allemaal tegelijk moeten kloppen. De vraag voor uw portefeuille: welke van uw vergunde projecten staan nog stil, en wat is per project de concrete reden dat de schop nog niet in de grond gaat?
Bron: CBS, “Meer nieuwbouwwoningen opgeleverd in derde kwartaal“




