Bouw

Duurzaamheidsregels lopen uiteen en jagen bouwkosten omhoog

Hetzelfde bouwproduct kan per rekenmethode, land of gemeente een andere milieuscore krijgen. Onderzoek van Windesheim en Building Materials Europe laat zien dat dit kosten opdrijft en innovatie remt. Wat betekent dat voor inkoop en ontwerp?

Wie bouwproducten moet kiezen op duurzaamheid, krijgt vaak een ander antwoord afhankelijk van de rekenmethode, het land of zelfs de gemeente. Volgens onderzoek van hogeschool Windesheim en Building Materials Europe kost die onduidelijkheid de bouwketen geld en maakt zij bedrijven terughoudend met nieuwe oplossingen. Voor aannemers, ontwikkelaars en opdrachtgevers die moeten aantonen dat zij verduurzamen, is dat een praktisch probleem.

Eén product, verschillende milieuscores

Het lectoraat Supply Chain Finance van Windesheim stelt vast dat een gedeelde definitie van duurzaam bouwen ontbreekt. Definities, meetmethoden en aanvullende eisen van lokale en regionale vergunningverleners lopen uiteen. Isolatiemateriaal is het voorbeeld uit het onderzoek: sommige producten kosten bij de productie relatief veel energie, maar besparen in de gebruiksfase juist veel. Over de hele levenscyclus kan hun impact dan lager zijn dan die van alternatieven. Kijkt een subsidieregeling alleen naar de productiefase, dan valt de beste keuze buiten de boot. Ook tussen landen verschilt de score, omdat landen met andere databronnen en rekenmethoden werken.

Extra administratie werkt door in de prijs

Bedrijven moeten zelf productinformatie verzamelen en vertalen naar steeds weer andere eisen. Dat vraagt tijd, kennis en administratie, en volgens Building Materials Europe werken die kosten door in de prijs van bouwprojecten. Daarnaast kiezen partijen eerder voor bekende producten als zij niet zeker weten of een nieuwe oplossing overal aan de regels voldoet. Regels die verduurzaming moeten stimuleren, remmen zo vernieuwing af. Dat speelt ook bij partijen die nieuwe systemen willen opschalen, zoals bij de droog gestapelde baksteengevels waarvan de milieuscore op gegevens uit de Nationale Milieudatabase is gebaseerd.

Productpaspoort als gemeenschappelijke taal

De onderzoekers en de producent zien de oplossing in betrouwbare, uniforme productdata. Een bredere inzet van de Environmental Product Declaration (EPD), het milieupaspoort dat de impact over de volledige levenscyclus vastlegt, zou architecten, aannemers en opdrachtgevers dezelfde basis geven. Building Materials Europe pleit ervoor om alle bouwproducten verplicht van een EPD te voorzien, in plaats van eerst nieuwe rapportageplichten en boetes in te voeren. Europa zet die lijn al door: de CE-markering moet een opgave van het broeikasgaspotentieel bevatten en vanaf 2032 volgt de volledige levenscyclusrapportage. Dezelfde levenscyclusblik duikt al op in de financiering, met een hypotheekrente die rekent met de CO2 over de hele levenscyclus.

Levenscyclusdata eerder opvragen bij leveranciers

Met de aangescherpte milieuprestatie-eisen, die sinds 1 juli 2026 ook gelden voor scholen, winkels, zorggebouwen en industriehallen, wordt productdata een vast onderdeel van ontwerp en inkoop. Wie pas bij de vergunningaanvraag ontdekt dat een product anders scoort dan verwacht, verliest tijd en marge. Leg daarom vroeg in het project vast welke rekenmethode de opdrachtgever en de gemeente hanteren. Een praktische vraag voor uw inkoop: van welke producten in uw standaardbestek heeft u een actuele EPD, en welke leveranciers moet u daar nog om vragen?

Bron: BouwNieuwsVandaag, “Onduidelijke duurzaamheidsregels jagen bouwkosten omhoog“

Geschreven door de redactie van Bouwtweets. Een fout gezien of nieuws voor ons? Laat het weten.