Bij ruim vier op de tien woningtaxaties ligt de getaxeerde waarde binnen 5.000 euro van de afgesproken koopprijs. Dat blijkt uit onderzoek van de Universiteit van Amsterdam. Voor makelaars, taxateurs en geldverstrekkers raakt dat aan de kern van hun werk: een taxatie hoort de marktwaarde te onderbouwen, niet een bod te bevestigen.
Wat de onderzoekers vonden
De economen bekeken 694 Nederlandse woningverkopen en legden de koopprijs naast de taxatiewaarde die bij de hypotheekverstrekker werd ingediend. In 21,3 procent van de gevallen was de taxatie precies gelijk aan de verkoopprijs. Omdat taxaties meestal op veelvouden van 5.000 euro worden afgerond, keken de onderzoekers ook naar verschillen kleiner dan die marge. Dat gold voor 41,5 procent van de taxaties.
Daarnaast schatten zij met een statistisch model de waarde van elke woning op basis van kenmerken en marktomstandigheden, zonder koopprijs of taxatie mee te wegen. De taxaties bleken nauwer bij de koopprijs aan te sluiten dan bij een onafhankelijke waardering te verwachten valt. De onderzoekers plaatsen zelf een kanttekening: de rapporten kwamen via één hypotheekadviesbureau, dus de uitkomst zegt niet hoe alle taxateurs werken. Wel wijst het op een zwakke plek in het proces.
Waarom dit nu telt
Een taxatie die de koopprijs volgt, verschuift risico naar koper en bank. Moet een woning later onder druk worden verkocht, dan kan de opbrengst te laag zijn om de hypotheek af te lossen en blijft er een restschuld over. De onderzoekers wijzen erop dat dat risico groter wordt als de markt afkoelt, zoals de laatste tijd gebeurt. Daar komt bij dat het aantal hypotheekaanvragen in oktober met 30 procent daalde. In een markt met minder kopers wordt de onderbouwing van een waarde belangrijker. De discussie sluit aan bij eerdere kritiek van de NVM dat regulering van de makelaardij zonder vakbekwaamheidseis kopers onvoldoende beschermt.
Wat betekent dit voor u
Voor taxateurs is de les helder: leg vast hoe de waarde tot stand komt, met referenties die los van de koopprijs staan, en wees terughoudend met een uitkomst die precies op het bod uitkomt. Makelaars doen er goed aan kopers en verkopers uit te leggen dat een taxatie geen formaliteit is. Ontwikkelaars en beleggers die op getaxeerde waarden financieren, kunnen kritisch kijken naar de onderbouwing in plaats van alleen naar het eindbedrag. Hoe onafhankelijk is de waardering in uw eigen transacties eigenlijk?
Bron: Vastgoed Actueel, “Taxaties vaak rapport van verkoopprijs in plaats van werkelijke waarde“
