Voor ontwikkelaars, beleggers en bouwers ligt het ruimtelijke speelveld voor het komende decennium nu vast op papier. Het kabinet heeft maandagochtend de definitieve Nota Ruimte naar de Tweede Kamer gestuurd. Deze omgevingsvisie wordt zelfbindend voor het Rijk en richtinggevend voor provincies, gemeenten en waterschappen, en zal naar verwachting zo’n tien jaar bepalen welke ruimtelijke keuzes het Rijk maakt.
Waar de woningbouw naartoe gaat
De nota gaat uit van gematigde groei: maximaal 19 tot 20 miljoen inwoners in de komende twintig jaar. De metropoolregio’s mogen doorgroeien en daaromheen ontstaat een stedelijke ring met onder meer Breda, Tilburg, Arnhem, Nijmegen, Deventer, Apeldoorn en Zwolle. Tussen 2030 en 2040 komen er naar verwachting nog eens een miljoen woningen bij, bovenop het miljoen dat tot en met 2030 is gepland.
Nieuw ten opzichte van de ontwerpversie zijn tien grootschalige woningbouwlocaties met extra steun van het Rijk. Maastricht, Weert, Haarlem, Deventer en Leeuwarden moeten al tot en met 2035 flink bijdragen. Assen, Best, Vlissingen/Middelburg, Roosendaal en Zuidplas volgen vanaf 2035-2040; die vijf werden eerder deze maand al bekend als nieuwe grootschalige woningbouwlocaties. Ook kleinere uitbreidingen krijgen meer ruimte: bij ‘een wijkje erbij’ denkt de nota nu aan maximaal 200 woningen in plaats van 100.
Grenzen aan grond, grondstoffen en water
Tegenover die groei staan duidelijke beperkingen. De nota wil minder winning van zand en grind, grondstoffen voor beton en dus voor de woningbouw. Winningsbedrijven klagen al jaren dat nieuwe ontgrondingsvergunningen moeilijk te krijgen zijn en waarschuwen voor tekorten. In uiterwaarden mag niet meer worden gebouwd en rivieren moeten genoeg ruimte krijgen bij hoogwater, wat aansluit bij de vernieuwde Landelijke Maatlat voor klimaatadaptief bouwen.
Bestaande bedrijventerreinen worden beschermd. Moet een terrein toch wijken voor woningbouw, dan volgt compensatie. Verder blijven de stikstofzones van 500 of 1.000 meter rond veel Natura 2000-gebieden een belangrijk onderdeel.
Uitvoeringsstrategie volgt in het voorjaar
Hoe hard de keuzes uitpakken, staat in de uitvoeringsstrategie die dit voorjaar volgt na overleg met de andere overheden, bijvoorbeeld via bestuurlijke afspraken of rijksinstructieregels. Tot die tijd loont het om grondposities en plannen langs drie lijnen te toetsen: ligging ten opzichte van rivieren en stikstofzones, transformatie van bedrijventerrein en de beschikbaarheid van betongrondstoffen op langere termijn. Wie dat nu in kaart brengt, zit niet stil te wachten op de details, maar weet straks direct waar zijn plannen schuren.
Bron: Binnenlands Bestuur, “De Nota Ruimte: zelfbindend voor het rijk, richtinggevend voor anderen“




