Het kabinet geeft voorrang aan onderhoud van bestaande infrastructuur, en dat gaat ten koste van nieuwe ov-verbindingen. Reizigersvereniging Rover waarschuwt dat daardoor de bouw van circa 350.000 woningen in gevaar komt. Voor ontwikkelaars en beleggers die rekenen op een tijdige ontsluiting van bouwlocaties is dat een risico om in de planning mee te wegen.
Wat het kabinet heeft besloten
Minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat maakte in een Kamerbrief bekend welke projecten doorgaan, worden uitgesteld of geschrapt. Achterstallig onderhoud, oplopende kosten en personeelstekorten zijn de reden om eerst het bestaande netwerk op orde te brengen. Er komt extra geld voor herstel van viaducten langs de hogesnelheidslijn en voor het Europese spoorbeveiligingssysteem ERTMS. De modernisering van RandstadRail in Den Haag en Rotterdam wordt daarentegen voorlopig uitgesteld. Ook voor de verlenging van de Noord/Zuidlijn naar Schiphol en Hoofddorp en voor uitbreiding van het spoor tussen Den Haag en Dordrecht is voorlopig geen geld.
Waarom dit de woningbouw raakt
Grote woningbouwlocaties zijn vaak gepland rond nieuwe of betere ov-verbindingen. Het Rijk erkent die koppeling zelf: binnen het programma Woningbouw en Mobiliteit gaan miljarden naar het bereikbaar maken van nieuwe wijken, grotendeels via extra ov-lijnen. Blijft het geld voor die lijnen achter, dan loopt ook dat programma vertraging op. Rover-directeur Daan Zieren wijst op meer files en een slechtere leefbaarheid als wijken worden gebouwd zonder voldoende ov. Bovendien kan latere aanleg duurder uitvallen, omdat grond en wegen dan al zijn ingericht zonder ruimte voor sporen of busbanen.
Voor de vastgoedmarkt is dat geen detail. Bereikbaarheid bepaalt mede hoe aantrekkelijk een locatie is voor bewoners en dus hoe een gebiedsontwikkeling uitpakt. Regio’s koppelen woningbouw steeds vaker aan andere voorwaarden, zoals in Noord-Holland Noord, waar 42.500 nieuwe woningen samen moeten gaan met extra werkgelegenheid. Ov is in die afweging een lastige schakel, omdat de planning ervan grotendeels buiten de invloed van ontwikkelaar en gemeente ligt.
Ook buiten de Randstad
Rover noemt ook projecten elders, zoals de heropening van de verbinding tussen Weert en Hamont en de verdubbeling van de lijnen tussen Utrecht en Veenendaal en tussen Tilburg en Tilburg Reeshof. De vereniging wil dat het kabinet sneller kijkt naar alternatieve financiering, bijvoorbeeld via een nationale investeringsbank, en vindt het te vrijblijvend dat een voorstel om zulke opties te onderzoeken pas in 2027 komt. Daarnaast ziet Rover kansen om een deel van de hogere defensie-uitgaven te benutten voor een sterker spoorwegnet.
Uitgestelde infrastructuur is niet de enige factor die de haalbaarheid van locaties onder druk zet. Eerder bleek al dat het afromen van grondwinst gemeenten weinig oplevert en woningbouw kan remmen.
Wat u ermee kunt
Heeft u een positie in een gebied waarvan de ontsluiting afhangt van een nieuwe ov-verbinding, zoek dan uit om welk project het precies gaat en of het in de Kamerbrief is uitgesteld. Reken in uw fasering een scenario door waarin de lijn later komt, en bespreek met de gemeente welke tijdelijke oplossingen voor bereikbaarheid mogelijk zijn zolang de verbinding er niet ligt.
Bron: BouwNieuwsVandaag, “OV-infrastructuur loopt vast, woningbouw in gevaar“
